List of Breviarium extravagantium manuscripts
The following is a work-in-progress list of known (to Danica Summerlin) manuscripts of Bernard of Pavia's Breviarium extravagantium. It takes as its starting points Kuttner's Repertorium and its various additions by Kuttner, Stickler, Fransen, Bertram, and others, and Gero Dolezalek's Manuscripta Juridica.
The list is divided into four sections: full(-ish) copies, meaning anything reasonably substantial even if incomplete; very partial copies (i.e. up to a quire, including flyleaves); lost copies; and 'under investigation', which normally means that the manuscript is listed somewhere (such as on the Biobibliographical Guide, in the literature, or in a manuscript catalogue) but either further due diligence is required to make sure that it really is a copy of the Breviarium, or something doesn't quite seem right and so it needs checking before it can be confirmed. As things progress, the plan is that the final section of the list should get shorter.
The sigla and type refer to the work of Gérard Fransen. In the early 1960s, Fransen published two critical pieces on the Breviarium, in which he outlined three stages of its composition. The earliest manuscripts - which themselves are not uniform - were declared the Σ-group. The next group contained some additions but were not the final version became the φ-group: most of these were French, so Fransen also referred to this as the 'French' group. The most recent set of manuscripts, also known as the 'classic' group, were the Λ-group. Between each set of manuscripts, moreover, Fransen identified 3 types of intermediary manuscripts that for whatever reason did not quite fit into his schematic. These are signalled below as 'I1-I3', but each of these manuscripts is itself distinct.
Fransen never published the final outcome of his research into the Breviarium: in 1961, he published a preliminary list of 38 manuscripts, their sigla and type, but in the 1965 follow-up ('La tradition manuscrite de la "Compilatio Prima"'), Fransen only mentioned select manuscripts.
Full(ish) Manuscripts
| Manuscript | Siglum | Date (approx) | Type | Notes & Description | Digital Images |
|---|---|---|---|---|---|
| Admont, Stiftsbibliothek, Cod. 22 | Kuttner, Repertorium p. 341; MJ | ||||
| Admont, Stiftsbibliothek, Cod. 55 | MJ | ||||
| Alba Julia, Batthyaneum, R.II.5 | MJ | ||||
| Alba Julia, Batthyaneum, R.II.166 | MJ; Bertram, 'Some Additions', p. 10. | ||||
| Angers, BM, 375 (362) | Ang. | φ | Kuttner, Repertorium p. 335; MJ | commulysse.angers.fr | |
| Arras, BM, 597 (CGM 505) | Kuttner, Repertorium p. 335 | arca.irht.cnrs.fr | |||
| Arras, BM, 75 (CGM 956) | Kuttner, Repertorium p. 335 | arca.irht.cnrs.fr | |||
| Avranches, BM, 149 | Kuttner, Repertorium p. 335 | ||||
| Bamberg, Staatsbibliothek, Msc.Can.19 | Baa | Λ | Kuttner, Repertorium p. 329; MJ | nbn-resolving.org (digital.bib-bvb.de) | |
| Bamberg, Staatsbibliothek, Msc.Can.20 | Kuttner, Repertorium p. 330; MJ | nbn-resolving.org (digital.bib-bvb.de) | |||
| Bamberg, Staatsbibliothek, Msc.Can.21 | Kuttner, Repertorium p. 330; MJ | ||||
| Beaune, BM, 19 | Bea | Λ | Kuttner, Repertorium p. 335 | ||
| Berlin, SBPK, lat. fol. 231 | I-2 | Kuttner, Repertorium p. 330 | |||
| Berlin, SBPK, lat. fol. 306 | Kuttner, Repertorium p. 330 | ||||
| Berlin, SBPK, lat. fol. 427 | Kuttner, Repertorium p. 330 | ||||
| Bordeaux, BM, 400 | Bertram 'Some Additions', p. 10 | selene.bordeaux.fr (from microfilm) | |||
| Brugge, Openbare Bibliotheek, 367 | Brv | Λ | brugge.bibliotheek.be; Kuttner, Repertorium p. 329 | sharedcanvas.be | |
| Brugge, Openbare Bibliotheek, Grootseminarie 044/063 | Brs | φ | brugge.bibliotheek.be; Kuttner, Repertorium p. 329 | sharedcanvas.be | |
| Bruxelles, KBR, 1407-9 | Bxl | I-1 | opac.kbr.be; Kuttner, Repertorium p. 329 | uurl.kbr.be | |
| Burgo de Osma, Biblioteca del Catedral, 6 | Kuttner, Repertorium p. 342 | ||||
| Cambridge, Gonville and Caius College, 28 (17) | Kuttner, Repertorium p. 333 | ||||
| Cambridge, Gonville and Caius College, 44 (150) | Kuttner, Repertorium p. 334 | ||||
| Chartres, BM, 462 (CGM 384) | Kuttner, Repertorium p. 336 | arca.irht.cnrs.fr | |||
| Chartres, BM, 355 (CGM 318) | Kuttner, Repertorium p. 335 | arca.irht.cnrs.fr | |||
| Córdoba, Archivo Capitular, 22 | Kuttner, Repertorium p. 343 | ||||
| Douai, BM, 593 | Kuttner, Repertorium p. 336 | ||||
| Douai, BM, 594 | Kuttner, Repertorium p. 336 | ||||
| Douai, BM, 595 | Kuttner, Repertorium p. 336 | ||||
| Durham, Cathedral Library, C.III.3 | Kuttner, Repertorium p. 334 | Not online as of March 2026 | |||
| Durham, Cathedral Library, C.III.4 | Kuttner, Repertorium p. 334 | iiif.durham.ac.uk | |||
| El Escorial, Real Biblioteca del Escorial, K.I.9 | Kuttner, Repertorium p. 343 | ||||
| Épinal, BM, 72 | Kuttner, Repertorium p. 336 | ||||
| Erlangen, Universitätsbibliothek, 349 | Kuttner, Repertorium p. 330 | ||||
| Firenze, BML, Plut. III sin.6 | Fia | Λ | Kuttner, Repertorium p. 340 | ||
| Firenze, BML, Plut. IV sin.2 | Fib | Λ | Kuttner, Repertorium p. 340 | ||
| Firenze, BNC, Conv. Soppr. Vallombrosa, 36 | Bertram 'Some Additions', p. 11 | ||||
| Freiburg, Universitätsbibliothek, 361a | Kuttner, Repertorium p. 330 | ||||
| Fulda, Hessische Landesbibliothek, 100 D.5 | Kuttner, Repertorium p. 331; MJ | ||||
| Fulda, Hessische Landesbibliothek, 100 D.6 | Kuttner, Repertorium p. 331; MJ | ||||
| Giessen, Universitätsbibliothek, 1105 | I-1 | Kuttner, Repertorium p. 331 | |||
| Graz, Universitätsbibliothek, Ms 106 | Kuttner, Repertorium p. 341 | ||||
| Graz, Universitätsbibliothek, Ms 138 | Kuttner, Repertorium p. 341 | ||||
| Graz, Universitätsbibliothek, Ms 374 | Kuttner, Repertorium p. 341 | ||||
| Grenoble, BM, 325 (CGM 476) | Gre | Σ | Kuttner, Repertorium p. 336 | ||
| Halle, ULB Sachsen-Anhalt, Ye 2° 52 [ps.III] | Kuttner, Repertorium p. 331; MJ | ||||
| Halle, ULB Sachsen-Anhalt, Ye 2° 80 | Kuttner, Repertorium p. 331; MJ | ||||
| Karlsruhe, Badische Landesbibliothek, Aug. XL | Kuttner, Repertorium p. 332 | nbn-resolving.org (digital.blb-karlsruhe.de) | |||
| Karlsruhe, Badische Landesbibliothek, Cod. Aug. perg. 210 | Kuttner, Repertorium p. 332 | nbn-resolving.org (digital.blb-karlsruhe.de) | |||
| Kraków, Archiwum i Biblioteka Kapituły Katedralnej, 89 | Kra | Σ | Kuttner, Repertorium p. 342; MJ | ||
| Laon, BM, 385 | I-3 | Kuttner, Repertorium p. 336 | |||
| Leipzig, Universitätsbibliothek, 968 | Kuttner, Repertorium p. 332 | digital.ub.uni-leipzig.de | |||
| Leipzig, Universitätsbibliothek, 983 | Kuttner, Repertorium p. 332; MJ | digital.ub.uni-leipzig.de | |||
| Lilienfeld, Stiftsbibliothek, Cod. 220 | MJ | manuscriptorium.com | |||
| Lille, BM, 697 (CGM 145) | Kuttner, Repertorium p. 337 | arca.irht.cnrs.fr | |||
| Lincoln, Cathedral Library, MS 29 | Kuttner, Repertorium p. 334 | ||||
| Lincoln, Cathedral Library, MS 38 | Kuttner, Repertorium p. 334 | ||||
| Lincoln, Cathedral Library, MS 163 | Kuttner, Repertorium p. 334 | ||||
| Lisboa, Biblioteca Nacionale, ALC. 173 [304] | I-1 | Kuttner, Repertorium p. 342 | purl.pt (from fol. 10v) | ||
| Lisboa, Biblioteca Nacionale, ALC. 381 [305] | Kuttner, Repertorium p. 342 | purl.pt | |||
| London, BL, Royal 11.C.VII | Kuttner, Repertorium p. 334; MJ | ||||
| London, BL, Harley 3834 | Kuttner, Repertorium p. 334; MJ | ||||
| London, Lambeth Palace Library, 80 | I-2 (?) | Kuttner, Repertorium p. 335 | |||
| London, Lambeth Palace Library, 105 | I-2 (?) | Kuttner, Repertorium p. 335; MJ | |||
| Lyon, Bibliothèque Diderot de Lyon, Mss&R 32 | Lug | φ | calames.abes.fr; Kuttner, Repertorium p. 337 | arca.irht.cnrs.fr (select pages only) | |
| Melk, Stiftsbibliothek, Cod. 190 (333, F 33) | Kuttner, Repertorium p. 342 | ||||
| Melk, Stiftsbibliothek, Cod. 289 (518, I 37) | Kuttner, Repertorium p. 342 | ||||
| Modena, Biblioteca Estense lat. 968 (a.R.4.16) | Mut | ? | Kuttner, Repertorium p. 340 | ||
| Montecassino, Archivio dell’Abbazia, 46 | manus.iccu.sbn.it; Kuttner, Repertorium p. 340 | omnes.dbseret.com | |||
| Montecassino, Archivio dell’Abbazia, 67 | manus.iccu.sbn.it; Kuttner, Repertorium p. 340 | omnes.dbseret.com | |||
| Montecassino, Archivio dell’Abbazia, 185 | manus.iccu.sbn.it; Kuttner, Repertorium p. 340 | omnes.dbseret.com | |||
| Montecassino, Archivio dell’Abbazia, 468 | MJ; Bertram 'Some Additions', p. 13 | ||||
| München, BSB, Clm 3879 | Kuttner, Repertorium p. 332 | digitale-sammlungen.de (from microfilm) | |||
| München, BSB, Clm 6352 | Kuttner, Repertorium p. 333 | digitale-sammlungen.de (from microfilm) | |||
| München, BSB, Clm 7430 | Kuttner, Repertorium p. 333 | ||||
| München, BSB, Clm 8302 | Kuttner, Repertorium p. 333 | ||||
| Olomouc, Státni Archiv, C.O. 589 | Kuttner, Repertorium p. 343 | ||||
| Orléans, BM, 223 | Bertram 'Some Additions', p. 14 | mediatheques.orleans.fr | |||
| Padova, Biblioteca Antoniana, 35 | I-2 | Kuttner, Repertorium p. 340 | |||
| Padova, Biblioteca Antoniana, 41 | Kuttner, Repertorium p. 341 | ||||
| Paris, Bibliothèque Mazarine, 1292 | Pma | φ | Kuttner, Repertorium p. 338 | ||
| Paris, BnF, lat. 3925 | Pra | φ | Kuttner, Repertorium p. 337 | ||
| Paris, BnF, lat. 3929 | Prb | φ | Kuttner, Repertorium p. 337 | gallica.bnf.fr (fol. 22ra-73rb) | |
| Paris, BnF, lat. 3930 | Prc | Λ | Kuttner, Repertorium p. 337 | gallica.bnf.fr (starts incomplete) | |
| Paris, BnF, lat. 3931 A | Prd | Λ | Kuttner, Repertorium p. 337 | ||
| Paris, BnF, lat. 3932 | Pre | Λ | Kuttner, Repertorium p. 337 | gallica.bnf.fr | |
| Paris, BnF, lat. 3953 | Prf | Λ | Kuttner, Repertorium p. 337 | ||
| Paris, BnF, lat. 9632 | Prs | φ | Kuttner, Repertorium p. 337 | gallica.bnf.fr | |
| Paris, BnF, lat. 14321 | Pva | Λ | Kuttner, Repertorium p. 337 | ||
| Paris, BnF, lat. 14610 | Pvb | φ | Kuttner, Repertorium p. 337 | ||
| Paris, BnF, lat. 15398 | Pla | Λ | Kuttner, Repertorium p. 337 | gallica.bnf.fr (fol. 3ra-73ra) | |
| Paris, BnF, lat. 15398 | Plb | φ | Kuttner, Repertorium p. 338 | gallica.bnf.fr (fol. 204ra-279rb) | |
| Paris, BnF, lat. 15400 | Bertram 'Some Additions', p. 15 | ||||
| Paris, BnF, lat. 15996 | Pld | I-2 | {Kuttner, Repertorium p. 338 | gallica.bnf.fr (from microfilm) | |
| Paris, BnF, lat. 15997 | Ple | I-2 | Kuttner, Repertorium p. 338 | gallica.bnf.fr (from microfilm; fol. 1ra but missing early folios) | |
| Paris, BnF, nouv. acq. lat. 2127 | Pna | φ | Kuttner, Repertorium p. 338 | ||
| Paris, BnF, nouv. acq. lat. 2192 | Pns | Λ | Kuttner, Repertorium p. 338 | ||
| Perugia, Biblioteca Capitolare, L. 69 [817] | Per | Λ | Kuttner, Repertorium p. 341 | ||
| Piacenza, Biblioteca Capitolare, 35 (47) | Bertram 'Some Additions', p. 15 | ||||
| Reims, BM, 690 | Kuttner, Repertorium p. 338 | arca.irht.cnrs.fr (from microfilm) | |||
| Reims, BM, 692 | Kuttner, Repertorium p. 338 | arca.irht.cnrs.fr (from microfilm; starts fol. 52r) | |||
| Rouen, BM, E.54 (CGM 706) | Kuttner, Repertorium p. 338 | ||||
| Saint-Omer, BM, 107 | MJ | arca.irht.cnrs.fr (starts fol. 3r) | |||
| Saint-Omer, BM, 447 | Kuttner, Repertorium p. 338 | arca.irht.cnrs.fr | |||
| Salzburg, Stiftsbibliothek St Peter, a.IX.18 | |||||
| Sankt Gallen, Stiftsbibliothek, Cod. Sang. 715 | MJ; Stickler, 'Iter Helveticum', p. 465 | ||||
| Sigüenza, Archivio de la Catedral, 10 | Sig | Σ | MJ | ||
| Sigüenza, Archivio de la Catedral, 12 | |||||
| Toulouse, BM, 368 | Tol | φ | Kuttner, Repertorium p. 339 | arca.irht.cnrs.fr | |
| Tours, Bibliothèque municipale 569 | Kuttner, Repertorium p. 338 | ||||
| Trier, Stadtbibliothek 864/1301 | Kuttner, Repertorium p. 333 | ||||
| Trier, Stadtbibliothek 876/1642 | Kuttner, Repertorium p. 333 | ||||
| Troyes, BM, 102 | Kuttner, Repertorium p. 339 | portail.mediatheque.grand-troyes.fr (from microfilm) | |||
| Troyes, BM, 385 | {Kuttner, Repertorium p. 339 | portail.mediatheque.grand-troyes.fr | |||
| Troyes, BM, 944 | I-2 | portail.mediatheque.grand-troyes.fr | |||
| Valenciennes, BM, 274 | Kuttner, Repertorium p. 339 | ||||
| Varna, Abbazia di Novacella, 107 | |||||
| Città del Vaticano, BAV, Borgh. 264 | Kuttner, Repertorium p. 343 | digi.vatlib.it | |||
| Città del Vaticano, BAV, Chigi E.VII.207 | Vch | Λ | Kuttner, Repertorium p. 343 | ||
| Città del Vaticano, BAV, Ott. lat. 1943 | Vot | Λ | Kuttner, Repertorium p. 344 | digi.vatlib.it (from microfilm) | |
| Città del Vaticano, BAV, Pal. lat. 288 | Vpa | φ | Kuttner, Repertorium p. 344 MJ | digi.vatlib.it | |
| Città del Vaticano, BAV, Pal. lat. 652 | Vpb | I-2 | Kuttner, Repertorium p. 344 | digi.vatlib.it | |
| Città del Vaticano, BAV, Pal. lat. 653 | Vpc | φ | Kuttner, Repertorium p. 344 | digi.vatlib.it | |
| Città del Vaticano, BAV, Pal. lat. 696 | Kuttner, Repertorium p. 344 | digi.vatlib.it | |||
| Città del Vaticano, BAV, Urb. lat. 178 | Kuttner, Repertorium p. 344 | digi.vatlib.it | |||
| Città del Vaticano, BAV, Vat. lat. 1377 | Kuttner, Repertorium p. 343 | digi.vatlib.it | |||
| Città del Vaticano, BAV, Vat. lat. 2509 | Kuttner, Repertorium p. 343 | digi.vatlib.it | |||
| Vendôme, BM, 89 | Kuttner, Repertorium p. 339 | arca.irht.cnrs.fr | |||
| Venice, Biblioteca Nazionale Marciana, Lat. IV 25 (= 3231) | Kuttner, Repertorium p. 341 | ||||
| Vercelli, Biblioteca Capitolare, XXIII (84) | Kuttner, Repertorium p. 341 | ||||
| Worcester, Cathedral Library, F.122 | I-2 | Kuttner, Repertorium p. 335; MJ | |||
| Zwettl, Stiftsbibliothek, 30 | Kuttner, Repertorium p. 342 | ||||
| Zwettl, Stiftsbibliothek, 34 | Kuttner, Repertorium p. 342 |
Very Partial Copies
'Very Partial' here means a quire or less, and therefore includes fragments which are recorded only as flyleaves in other manuscripts. The 'Notes' section here details how much survives.
| Manuscript | Date (rough) | Notes | Description | Digital Images |
|---|---|---|---|---|
| Berkeley, CA, Robbins Coll. Fragment Canon. 4 | ||||
| Cambridge, Pembroke College, 189 | Flyleaves: Ira-IIvb | MJ | ||
| Chalon-sur-Saône, BM, 15 | fol. 169-76; Fransen 'Cha' | arca.irht.cnrs.fr | ||
| Durham, Cathedral Library, B.iii.15 | fol. 106ra-111vb | iiif.durham.ac.uk | ||
| Genève, Bibliothèque de Genève lat. 167 | Fransen's 'Gen' | archive.org (2016 Catalogue) | ||
| Halle, ULB Sachsen-Anhalt, Ye.52 [ps.II] | fol. 8ra-8rc (18ra-18rc) | MJ | ||
| Halle, ULB Sachsen-Anhalt, Ye.52 [ps.V] | fol. 1v-5v | |||
| London, BL, Royal App. 4 | fol. 1, 2-10v | |||
| Paris, BnF, lat. 3736 | saec. xiiex (?) | fol. i-ii; cut down hugely but looks old | portail.biblissima.fr | portail.biblissima.fr (from microfilm) |
| Philadelphia, UL, Lawrence J. Schoenberg Collection 35 | MJ |
Antonio García y García identified six sets of flyleaves in Toledo manuscripts, which he suggested reflected a single Breviarium manuscript. As sections of Book 2 are repeated, however, it suggests at least two manuscripts.
Lost Copies
These are manuscripts that were known or described at some point, but which are no longer extant.
| Manuscript | Date (rough) | Description | Digital Images |
|---|---|---|---|
| Bonn, Universitäts- und Landesbibliothek ?? | Kuttner, Repertorium p. 330 | ||
| Cheltenham, Phillipps Collection, 2136 | Kuttner, Repertorium p. 334 (sold as of 1937) | ||
| Płock, Biblioteka Katedralna, Ms. 12 (olim 67) | manuscripta.pl | ||
| Płock, Biblioteka Katedralna, Ms. 13 (olim 69) | manuscripta.pl |
Under Investigation
Sion, Archives du Chapitre, MS no??? - first discussed in Stickler, 'Iter Helveticum' then referenced in Fransen as being an early intermediary type. Currently unknown manuscript number.
HMML suggests a number of fragmentary copies of the Breviarium attached to other manuscripts either as flyleaves or similar:
- Bernkastel-Kues, Hospitalbibliothek 261 - ?10 leaves; unclear if the text or an apparatus
- Sankt- Pölten, Diözesanbibliothek, Codex Sanhippolytensis 25 - flyleaves?
- Klosterneuburg, Stiftsbibliothek Cod. 674 - early flyleaves
Paris. Bibliothèque Mazarine, Ms 814 is, according to Biblissima, a copy of Thomas Aquinas, Summa Theologica Prima, with 1 Comp. fragments as fly leaves.
Commentaries without text of the decretals
The below are listed in various places as
| Manuscript | Notes | Description | Digital Images |
|---|---|---|---|
| Firenze, BNC, Conv. Soppr. Vallombrosa, 38 | Identified as Breviarium but may lack text of the decretals | ||
| Montmorot, Archives Départmentales de Jura, 2Hms31 | Commentary on the Decretals; may be Bernard of Parma | archives39.fr | |
| Paris, BnF, lat. 15399 | Commentary on the Breviarium, without text | gallica.bnf.fr (from microfilm) |
Literature
Gérard Fransen, 'Les diverse formes de la Compilatio Prima', Scrinium Lovaniense: Mélanges historiques Étienne van Cauwenbergh (Gembloux, 1961), pp. 235-253.
Gérard Fransen, 'La tradition manuscrite de la "Compilatio Prima"', in Stephan Kuttner and John Joseph Ryan, eds., Proceedings of the Second International Congress of Medieval Canon Law, MIC series C, Subsidia, 1 (Città del Vaticano, 1965), pp. 55-62.
Stephan Kuttner, Repertorium der Kanonistik, pp.
Kenneth Pennington, 'Decretal Collections, 1190-1234', in idem and Wilfried Hartmann, eds., History of Medieval Canon Law in the Classical Period: from Gratian's Decretum to the Liber Extra (Washington, D.C., 2008), pp. 293-317.