Venezia, Biblioteca Nazionale Marciana, Lat. IV 117 (= 2435)
| Library | Venezia, Biblioteca Nazionale Marciana |
|---|---|
| Shelfmark | Lat. IV 117 (= 2435) |
| Siglum | Vz |
| Century | saec. XIIex |
| Provenance | |
| Collection | Gratian, Concordia discordantium canonum |
| Author | Giovanna Murano |
The manuscript Venezia, Biblioteca Nazionale Marciana Lat. IV 117 (= 2435) is a copy of Gratian, Concordia discordantium canonum. Siglum: Vz.
Description
Membr.; 298 ff.; 460 × 298; sec. XII ex. (1180 ca.). Miniato e decorato. Di origine incerta. Secondo Roberta Bosi "Per alcune caratteristiche il Graziano di Venezia [...] ricorda manoscritti illustrati in Inghilterra e nelle regioni della Francia settentrionale". Sotto l'aspetto stilistico e iconografico è stato accostato al Decretum della Capitolare di Vercelli (ms. XXV/118) e al Baltimore W. 777. La stessa studiosa tuttavia ricorda che talune caratteristiche: "denunciano una componente culturale più 'mediterranea' e contribuiscono ad avvicinare il codice in esame ad alcune copie del Decreto confezionate in Italia, che si trovano attualmente ad Arras [ms. 585 (CGM 493)], a Bratislava [ms. 14 (Jur. 46)] e alla Biblioteca Vaticana [Ross. 595]". Sotto l'aspetto paleografico l'area di produzione pare essere l'Italia, in particolare Bologna. Il manoscritto è stato in uso in una università, cf. al f. 78rb: Hic finiuntur puncta que leguntur in mense febroarii (a D.101 in fi.); al f. 226r: Hic finiuntur puncta que leguntur mense marcii pro secunda parte (a C.27 q.2 in fi.).
Contents
Introductio In prima parte agitur (1ra-10vb); Decretum (11ra-298ra) cum gl. (a); Gl. ord. Iohannis Teutonici (b), add. ad Gl. Barth. Brixiensis (c);
Arbor affinitatis (270r); Arbor consanguinitatis (271r); Arbor affinitatis et consanguinitatis (272r) cum comm. Iohannis Teutonici;
Alexander III Bernardo Nolano ep. ‘De clericis tuis qui continentiam’ [1175-1181] (Chodorow, Duggan, Decretales ineditae n. 2 [da questo testimone]).
Literature
Destrez, La pecia 14 n. 1. – Kuttner, Repertorium p. 111 (sub ‘VIII 16’) . – Mostra del Decretum 48. – Pirani, La miniatura bolognese 22-23. – Rabotti, Elenco pp. 78-80 n. 4. - Schilling, Decretum 30, 32 e pl. XVIII, 3. – Melnikas, Corpus (sub ‘Ms. 177’), I, fig. 21, p. 114, fig. 10 (78v). – Stickler, Ursprung 356. – Nordenfalk, Review of Melnikas p. 325-26. – Schadt, Darstellungen pp. 46, 162, 180, 204 nota 63, 226. – Weigand, Glossen 983-85. – Weigand, Romanisierungstendenzen. – Weigand, Fälschungen als Paleae p. 305. – Duecento. Forme e colori 57-59 (Roberta Bosi). – Illuminating the Law 107.